1960 U-2 Casus Uçak Krizi

1 Mayıs 1960 tarihinde, Francis Gary Powers yönetimindeki Amerikan U-2 casus uçağı, Sovyetler Birliği toprakları üzerinde istihbarat toplarken S-75 Dvina tipi bir füze ile düşürüldü. Başlangıçta uçağın bir meteoroloji uçağı olduğunu ve pilotun kaybolduğunu iddia eden ABD yönetimi, Sovyet lideri Nikita Kruşçev'in elindeki sağ kurtulan pilotu ve uçak enkazını kanıt olarak sunmasıyla casusluk faaliyetini itiraf etmek zorunda kaldı.

Bu olay, dönemin iki süper gücü arasında yumuşama beklentilerinin olduğu bir dönemde gerçekleşti. Olayın hemen ardından Paris'te yapılması planlanan zirve, Kruşçev'in ABD'den resmi bir özür beklemesi ve Başkan Eisenhower'ın bu talebi reddetmesi üzerine iptal edildi. Diplomatik kriz, iki ülke arasındaki güveni sarsarak Soğuk Savaş'ın en gergin dönemlerinden birini başlattı.

U-2 Krizi, sadece diplomatik bir kopuş değil, aynı zamanda hava sahası egemenliği ve teknolojik casusluk konularında uluslararası hukukta önemli bir emsal teşkil etti. Esir düşen pilot Powers, 1962 yılında Sovyet casusu Rudolf Abel ile takas edilerek ABD'ye iade edildi; ancak bu olay Soğuk Savaş kronolojisinde kalıcı bir iz bıraktı.