Arnavutluk'ta Monarşinin Kaldırılması ve Halk Cumhuriyeti'nin İlanı

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Balkanlar'da yaşanan siyasi dönüşümün en keskin örneklerinden biri Arnavutluk'ta gerçekleşti. 1939 yılında İtalya'nın ülkeyi işgal etmesiyle yurt dışına kaçan Kral I. Zog, savaş sonrası dönemde meşruiyetini tamamen kaybetti. İşgale karşı direnişi örgütleyen Enver Hoca liderliğindeki Arnavutluk Emek Partisi, savaşın sona ermesiyle birlikte ülkede kontrolü ele geçirdi.

11 Ocak 1946 tarihinde toplanan Kurucu Meclis, monarşinin resmen kaldırıldığını ve Arnavutluk Halk Cumhuriyeti'nin kurulduğunu dünyaya duyurdu. Bu karar, Arnavutluk'un yaklaşık yirmi yıl süren krallık dönemini kapatırken, ülkeyi Sovyet bloğuna yakın, merkeziyetçi ve sosyalist bir yönetim anlayışına taşıdı. Kral Zog ve ailesinin ülkeye girişi yasaklanarak tüm mal varlıklarına el konuldu.

Cumhuriyetin ilanı, Arnavutluk tarihinde köklü bir ideolojik değişimin başlangıcı oldu. Yeni yönetim döneminde tarım reformları, okuma-yazma seferberlikleri ve sanayileşme adımları atılsa da, ülke on yıllar sürecek olan dış dünyaya kapalı ve sert bir otoriter rejimin etkisi altına girdi. Bu tarihi dönüm noktası, Arnavutluk'un modern kimliğinin ve 20. yüzyıldaki siyasi rotasının belirlenmesinde en kritik aşama olarak kabul edilir.