Fatsa Nokta Operasyonu ve Belediye Başkanı Fikri Sönmez'in Gözaltına Alınması

11 Temmuz 1980 tarihinde Ordu'nun Fatsa ilçesinde gerçekleştirilen 'Nokta Operasyonu', Türk siyasi tarihinin en dikkat çekici askeri müdahalelerinden biri olarak kayda geçmiştir. Dönemin Başbakanı Süleyman Demirel'in hedef gösteren açıklamalarının ardından başlatılan operasyon, 'Terzi Fikri' lakaplı bağımsız belediye başkanı Fikri Sönmez'in öncülüğünde uygulanan ve 'halk komiteleri'ne dayanan yerel yönetim modelini sona erdirmeyi amaçlamıştır.

Yüzlerce asker ve polisin katılımıyla gerçekleştirilen operasyon sırasında ilçede geniş kapsamlı bir sokağa çıkma yasağı uygulanmış ve tüm evler aranmıştır. Operasyon neticesinde Belediye Başkanı Fikri Sönmez ile birlikte yaklaşık 300 kişi gözaltına alınmış, İçişleri Bakanlığı tarafından Sönmez'in görevine derhal son verilmiştir. Bu müdahale, devlet otoritesinin yerel bir yönetim deneyimine karşı doğrudan güç kullanımı olarak tarihe geçmiştir.

Fatsa operasyonu, 12 Eylül 1980 askeri darbesine giden süreçte toplumsal muhalefetin bastırılmasında kritik bir dönüm noktası kabul edilir. Cezaevine gönderilen Fikri Sönmez, 1985 yılında tutuklu bulunduğu sırada hayatını kaybetmiş; Fatsa'daki bu kısa süreli yerel yönetim deneyimi ise Türkiye'deki siyasi tartışmalarda ve sol literatürde önemli bir referans noktası olmaya devam etmiştir.