İspanya'da Miguel Primo de Rivera'nın Askeri Darbesi (1923)

20. yüzyılın başlarında İspanya, derin siyasi kutuplaşmalar, ekonomik zorluklar ve Fas'taki Rif Savaşı'nda alınan ağır mağlubiyetlerin yarattığı bir kaos içindeydi. Özellikle 1921'deki Annual Felaketi, ordunun ve halkın monarşiye dayalı parlamenter sisteme olan güvenini tamamen sarsmıştı. Yolsuzluk iddiaları ve sosyalist hareketlerin yükselişi, askeri müdahale için uygun bir zemin hazırladı.

13 Eylül 1923 tarihinde Barselona Kaptanı-Generali Miguel Primo de Rivera, bir manifesto yayımlayarak anayasal düzene son verdiğini ilan etti. Kral XIII. Alfonso, darbeyi engellemek yerine Rivera'yı destekleyerek onu başbakanlık makamına atadı. Bu gelişmeyle birlikte anayasa askıya alındı, meclis feshedildi ve İspanya'da yedi yıl sürecek olan askeri direktörlük dönemi resmen başlamış oldu.

Rivera yönetimi, iktidarı boyunca sansür uyguladı ve siyasi partileri yasaklayarak merkeziyetçi bir politika izledi. İlk yıllarda altyapı projeleriyle ekonomik bir canlanma sağlansa da, 1929 Büyük Buhranı'nın etkileri ve artan toplumsal muhalefet Rivera'nın sonunu getirdi. 1930'da istifa etmek zorunda kalan Rivera'nın dönemi, İspanya'da monarşinin çöküşüne ve İkinci Cumhuriyet'in ilanına giden süreci hızlandırdı.