Türkiye'de Kişi Başına Düşen Ekmek İstihkakının Artırılması

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, savaşa fiilen girmemiş olmasına rağmen savaş ekonomisinin getirdiği ağır şartlarla mücadele etmiştir. 1940 yılında yürürlüğe giren Milli Korunma Kanunu, devletin ekonomi üzerinde tam denetim kurmasına olanak tanımış ve temel gıda maddelerinin dağıtımı karne sistemine bağlanmıştır. Bu dönemde halkın en temel besin kaynağı olan ekmek, 1942 yılından itibaren karneyle verilmeye başlanmış ve miktarlar stok durumuna göre belirlenmiştir.

Ekmek istihkakının kişi başına 450 grama çıkarılması, o dönemdeki tarımsal üretim verimliliği veya buğday stoklarındaki iyileşmenin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir. İstihkak miktarları; ağır işçiler, memurlar ve çocuklar gibi farklı kategorilere göre değişiklik gösterse de genel artış kararları, toplumun genel refah seviyesini ve beslenme standartlarını doğrudan etkilemiştir. Bu düzenleme, özellikle dar gelirli kitlelerin gıdaya erişimini kolaylaştırmayı hedeflemiştir.

Türkiye'nin yakın tarihindeki 'yokluk yılları' hafızasının en önemli simgelerinden biri olan ekmek karnesi uygulaması, savaşın sona ermesi ve ekonomik istikrarın kademeli olarak sağlanmasıyla birlikte tarihteki yerini almıştır. Ekmek istihkakındaki bu tür artışlar, devletin savaşın yıkıcı ekonomik etkilerini minimize etme ve sosyal dengeyi koruma çabalarının bir göstergesi olarak kabul edilir.