Tarihçi Stanford Shaw’un Vefatı ve Akademik Mirası

Stanford Jay Shaw, Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye Cumhuriyeti tarihi üzerine yaptığı kapsamlı araştırmalarla tanınan, modern dönemin en etkili şarkiyatçılarından biriydi. Harvard Üniversitesi'nde eğitimini tamamladıktan sonra uzun yıllar Kaliforniya Üniversitesi'nde (UCLA) profesör olarak görev yapan Shaw, özellikle birincil Osmanlı kaynaklarını ve arşiv belgelerini kullanarak kaleme aldığı eserlerle Batı dünyasındaki Türk tarihi algısını bilimsel bir zemine oturtmaya çalışmıştır.

En önemli eseri kabul edilen iki ciltlik 'History of the Ottoman Empire and Modern Turkey' (Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye Tarihi), akademik çevrelerde temel başvuru kaynağı olarak kabul edilmiştir. Ancak Shaw'un çalışmaları, özellikle Ermeni meselesine dair resmi Türk tezlerine yakın duruşu ve arşiv belgelerine dayalı yorumları nedeniyle Amerika'daki bazı çevrelerin sert tepkisini çekmiş; bu süreç evinin bombalanmasına kadar varan fiziksel saldırılara dönüşmüştür. Yaşanan bu olayların ardından akademik çalışmalarını sürdürmek amacıyla Türkiye'ye yerleşmiştir.

Yaşamının son yıllarını Ankara'da, Bilkent Üniversitesi'nde ders vererek ve araştırmalar yaparak geçiren Shaw, 2006 yılında vefat etti. Shaw'un vefatı, Osmanlı arşiv belgelerinin uluslararası literatürde daha nesnel ve derinlemesine analiz edilmesini sağlayan bir ekolün kaybı olarak nitelendirilmektedir. Mezarı, vasiyeti üzerine İstanbul'da bulunmaktadır.