Arthur Miller ve Harold Pinter'ın Türkiye'deki PEN Heyeti Ziyareti

1985 yılının Mart ayında, dünya edebiyatının iki devi Arthur Miller ve Harold Pinter, Uluslararası PEN Kulübü adına Türkiye’ye geldi. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından cezaevine giren yazar ve entelektüellerin durumunu yerinde incelemeyi amaçlayan bu ziyaret, Türkiye'nin demokratikleşme sürecinde uluslararası kamuoyunun dikkatini çeken en kritik olaylardan biri oldu.

Ziyaret sırasında heyete genç yazar Orhan Pamuk eşlik etti. Miller ve Pinter, İstanbul’da bulundukları süre zarfında işkence mağdurları, mahkum yakınları ve dönemin aydınlarıyla bir araya gelerek kapsamlı bir rapor hazırladı. Harold Pinter, bu seyahat sırasında tanık olduğu baskıcı atmosferden ve dil yasaklarından etkilenerek, daha sonra dünya çapında ses getirecek olan 'Dağ Dili' (Mountain Language) adlı oyununu kaleme aldı.

Bu tarihi misyon, Türkiye’deki düşünce ve ifade özgürlüğü mücadelesine uluslararası bir boyut kazandırdı. Yazarların hazırladığı raporlar, askeri rejimin ardından sivil yönetime geçiş sürecindeki Türkiye üzerinde diplomatik bir baskı oluştururken, Türk edebiyat dünyasının yalnız olmadığını simgeleyen güçlü bir dayanışma örneği olarak tarihe geçti.