Erol Güney'in Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığından Çıkarılması

1955 yılında gerçekleşen bu olay, Türk basın tarihi ve düşünce hayatı açısından önemli bir dönüm noktasını teşkil eder. Agence France-Presse'in (AFP) Ankara temsilciliğini yürüten Erol Güney, aynı zamanda Hasan Âli Yücel döneminde Tercüme Bürosu'nda görev almış, dünya edebiyatının klasiklerini Türkçeye kazandırmış seçkin bir entelektüeldi. Ancak Demokrat Parti iktidarının basın üzerindeki denetimini artırdığı bir dönemde, Güney'in gazetecilik faaliyetleri ve siyasi duruşu iktidar nezdinde rahatsızlık yarattı.

Bakanlar Kurulu'nun aldığı kararla vatandaşlıktan çıkarılan Güney, bu kararın ardından Türkiye'yi terk etmek zorunda kalarak İsrail'e yerleşti. Resmî gerekçeler tam olarak netleştirilmemiş olsa da, bu uygulama dönemin siyasi atmosferinde muhalif seslerin susturulması ve azınlık kökenli aydınlar üzerindeki baskıların bir yansıması olarak değerlendirildi. Güney, sürgün hayatı boyunca gazetecilik mesleğini yurt dışında sürdürdü ve Türkiye ile olan kültürel bağlarını koparmamaya çalıştı.

Erol Güney'in vatandaşlıktan çıkarılması, Türkiye'de ifade özgürlüğü ve basın hürriyeti tartışmalarında sıklıkla atıfta bulunulan sembolik bir vakadır. Bu olay, 1950'li yılların ortalarında Türkiye'nin iç siyasetindeki gerilimi ve basın mensuplarının karşılaştığı hukuki-siyasi engelleri göstermesi bakımından tarihsel bir önem taşır. Güney'in hakları, ölümünden kısa bir süre önce, 2009 yılında iade edilmiştir.