1994 DEP Milletvekillerinin Dokunulmazlıklarının Kaldırılması ve Meclis Gözaltıları

2 Mart 1994 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi, Demokrasi Partisi (DEP) mensubu Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Doğan, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve bağımsız milletvekili Mahmut Alınak'ın dokunulmazlıklarını kaldırma kararı aldı. Kararın hemen ardından Hatip Dicle ve Orhan Doğan, emniyet güçleri tarafından Meclis kapısında bekleyen sivil araçlara bindirilerek gözaltına alındı. Bu görüntüler, Türkiye siyasi tarihinin en çok tartışılan anlarından biri olarak kayıtlara geçti.

Dokunulmazlıkları kaldırılan diğer milletvekilleri, protesto amacıyla iki gece boyunca TBMM binasından ayrılmayarak burada konakladılar. Ancak 4 Mart 1994 tarihinde kendi iradeleriyle hareket ederek Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi'ne (DGM) teslim oldular. Milletvekilleri, anayasal düzeni bozmaya yönelik faaliyetler ve bölücü propaganda yapmak suçlamalarıyla yargılanmak üzere tutuklandılar.

Bu olay, Türkiye'nin 90'lı yıllardaki siyasi atmosferinde Kürt sorunu ve demokratik temsil tartışmaları açısından bir kırılma noktası teşkil etti. Uzun yıllar süren yargılama süreçleri sonucunda milletvekilleri ağır hapis cezalarına çarptırıldı. Olay, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşınmış ve Türkiye'nin iç siyasetinde ifade özgürlüğü ile meclis dokunulmazlığı konularında derin izler bırakmıştır.