Molotov-Ribbentrop Paktı: Nazi-Sovyet Saldırmazlık Anlaşması

23 Ağustos 1939 tarihinde Moskova'da imzalanan Molotov-Ribbentrop Paktı, ideolojik olarak birbirine tamamen zıt olan Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği'ni beklenmedik bir diplomatik zeminde buluşturdu. Almanya Dışişleri Bakanı Joachim von Ribbentrop ve Sovyet mevkidaşı Vyacheslav Molotov tarafından imzalanan bu anlaşma, iki devletin birbirine on yıl boyunca saldırmayacağını taahhüt ediyordu. Bu hamle, Hitler'in Batı Avrupa'ya odaklanırken Doğu Cephesi'ni güvence altına almasını sağladı.

Anlaşmanın kamuoyuna açıklanmayan gizli protokolleri, Doğu Avrupa'nın kaderini belirleyen asıl unsurları içeriyordu. Bu protokoller uyarınca Polonya, Baltık devletleri ve Finlandiya gibi bölgeler iki totaliter güç arasında nüfuz alanlarına bölündü. Anlaşmadan sadece bir hafta sonra, 1 Eylül 1939'da Almanya'nın Polonya'yı işgal etmesiyle İkinci Dünya Savaşı resmen başladı. Sovyetler Birliği ise kısa süre sonra Polonya'nın doğusunu ve Baltık ülkelerini ilhak ederek kendi nüfuz alanını genişletti.

Ancak bu pragmatik ortaklık uzun ömürlü olmadı. Hitler'in 1941 yılında Barbarossa Harekâtı'nı başlatarak Sovyetler Birliği'ne saldırmasıyla pakt tamamen geçerliliğini yitirdi. Tarihçiler tarafından savaşın gidişatını değiştiren en şaşırtıcı diplomatik manevralardan biri olarak kabul edilen bu pakt, Avrupa'nın siyasi haritasını ve savaşın stratejik dengelerini kökten sarsmıştır.