Türkiye'deki Yunan Uyrukluların Zorunlu Göçü ve İkamet İptalleri

1964 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs meselesi nedeniyle tırmanan gerilim, İstanbul'da yaşayan Yunan uyruklu Rumların hayatını kökten değiştirdi. Türk hükümeti, 1930 tarihli İkamet, Ticaret ve Seyrüsefer Mukavelenamesi'ni tek taraflı olarak feshederek, Türkiye'de yaşayan Yunan pasaportlu kişilerin oturma izinlerini iptal etti. Bu karar, on binlerce insanın aile düzenini ve ekonomik varlığını sarsan bir sürecin başlangıcı oldu.

Sınır dışı edilen kişilere yanlarına sadece 20 kilo bagaj ve 20 dolar değerinde nakit para alma izni verildi. Bu uygulama, sadece doğrudan hedef alınan Yunan uyrukluları değil, onlarla evli olan veya iş ortaklığı bulunan Türk vatandaşı Rumları da dolaylı olarak göçe zorladı. Kısa süre içinde 6 binden fazla kişi Türkiye'yi terk ederken, bu sayı ilerleyen dönemlerde ailelerin de katılımıyla çok daha yüksek rakamlara ulaştı.

Bu olay, İstanbul'un kozmopolit yapısında kalıcı bir değişim yarattı ve asırlardır şehirde yaşayan Rum toplumunun büyük ölçüde erimesine neden oldu. Tarihe '1964 Tehciri' olarak geçen bu süreç, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde onarılması güç yaralar açarken, mülkiyet hakları ve azınlık statüsü konularında uluslararası hukukta uzun süre tartışılan bir başlık haline geldi.