Ulucanlar Cezaevi Operasyonu ve Yargı Süreci

26 Eylül 1999 tarihinde Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nde (Ulucanlar), koğuşlardaki barikatların kaldırılması ve düzenin yeniden tesisi gerekçesiyle güvenlik güçleri tarafından kapsamlı bir operasyon düzenlendi. Kamuoyunda 'Ulucanlar Katliamı' olarak da anılan bu müdahale sırasında 10 mahkum yaşamını yitirirken, çok sayıda mahkum ve güvenlik görevlisi yaralandı. Olay, cezaevi koşulları ve devletin müdahale yöntemleri üzerine büyük tartışmaları tetikledi.

Operasyonun ardından başlatılan hukuki süreçte, müdahaleye katılan 161 jandarma personeli hakkında 'kastı aşan insan öldürme' ve 'kötü muamele' suçlamalarıyla davalar açıldı. Yıllarca süren yargılamalar, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdindeki davalarına da konu oldu. Bu olay, 2000 yılındaki 'Hayata Dönüş' operasyonlarına giden süreçte Türkiye cezaevi tarihindeki en kritik ve trajik dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir.