Haydarpaşa-İzmit Demiryolu İşçileri Grevi

1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanıyla oluşan özgürlük ortamında, Osmanlı İmparatorluğu genelinde büyük bir grev dalgası yaşandı. Bu hareketliliğin en önemli duraklarından biri olan Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattında çalışan işçiler, düşük ücretler ve ağır çalışma koşullarına karşı örgütlenerek iş bırakma eylemi gerçekleştirdi. Anadolu Bağdat Demiryolu Şirketi’ne karşı yürütülen bu grev, bölgedeki ulaşım ağının geçici olarak durmasına neden oldu.

Grev süresince işçiler, maaşlarının artırılmasının yanı sıra çalışma saatlerinin düzenlenmesini ve iş güvencesi sağlanmasını talep ettiler. Dönemin hükümeti ve yabancı sermayeli şirket yönetimi, stratejik öneme sahip bu hattaki talepler karşısında zor anlar yaşadı. Bu eylem, sadece ekonomik bir talep olmanın ötesinde, Osmanlı işçi sınıfının hak arama bilincinin ve örgütlenme yeteneğinin en somut göstergelerinden biri olarak tarihe geçti.

Eylemlerin yayılması ve benzer grevlerin diğer sektörlere de sıçraması üzerine Osmanlı hükümeti, 1909 yılında Tatil-i Eşgal Kanunu'nu çıkararak işçi hareketlerini yasal bir çerçeveye oturtmaya ve kontrol altına almaya çalıştı. Haydarpaşa-İzmit demiryolu grevi, Türkiye'deki sendikacılık tarihinin ve emek mücadelesinin temel taşlarından biri olarak kabul edilmektedir.