147'ler Olayı ve Üniversite Rektörlerinin İstifası

27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından iktidarı devralan Milli Birlik Komitesi (MBK), üniversitelerde reform yapma gerekçesiyle 114 sayılı kanunu yürürlüğe koydu. Bu kanun doğrultusunda Türkiye'deki çeşitli üniversitelerden, aralarında Türkiye'nin en seçkin bilim insanlarının da bulunduğu 147 öğretim üyesi görevinden uzaklaştırıldı. Tarihe '147'ler Olayı' olarak geçen bu tasfiye hareketi, akademik dünyada ve kamuoyunda büyük bir tepkiyle karşılandı.

Akademik özerkliğe vurulan bu darbeyi protesto etmek amacıyla İstanbul Üniversitesi Rektörü Ordinaryüs Profesör Sıddık Sami Onar ve İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü Profesör Fikret Narter görevlerinden istifa ettiler. Özellikle Sıddık Sami Onar'ın istifası, askeri yönetimin sivil kurumlara müdahalesine karşı gösterilen en önemli demokratik tepkilerden biri olarak kabul edildi. Bu süreçte birçok fakülte dekanı ve öğretim üyesi de rektörlerine destek vererek görevlerini bıraktı.

Yaşanan bu kriz, Türkiye'nin demokrasi ve eğitim tarihinde derin izler bıraktı. Akademik camianın kararlı duruşu ve kamuoyunda yükselen itirazlar sonucunda, görevden alınan akademisyenlerin büyük bir kısmı 1962 yılında çıkarılan yeni bir yasayla üniversitelerine geri dönme hakkı kazandı. Ancak bu olay, askeri vesayetin üniversiteler üzerindeki baskısını gösteren sembolik bir kırılma noktası olarak tarihteki yerini aldı.