Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil’in Kızılırmak Kitabı Nedeniyle Tutuklanması

Toplumcu gerçekçi şiirin önemli isimlerinden biri olan Hasan Hüseyin Korkmazgil, 1964 yılında yayımlanan 'Kızılırmak' adlı ilk şiir kitabıyla büyük bir yankı uyandırdı. Ancak bu eser, dönemin Türk Ceza Kanunu'nda yer alan ve düşünce suçlarını düzenleyen maddeler uyarınca 'komünizm propagandası' yapıldığı gerekçesiyle hukuki takibata uğradı. Şair, kitabındaki ifadeler ve savunduğu siyasi fikirler nedeniyle tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Bu tutuklama, 1960'lı yılların Türkiye'sinde yükselen sol hareketler ile devletin bu hareketlere karşı uyguladığı sert denetim mekanizmalarının bir yansımasıdır. Korkmazgil’in şiirlerinde halkın sorunlarını, Anadolu'nun çilesini ve emekçilerin yaşamını lirik bir dille anlatması, dönemin güvenlik bürokrasisi tarafından ideolojik bir tehdit olarak algılanmıştır. Kızılırmak davası, Türk edebiyat tarihinde ifade özgürlüğü ve sanat üzerindeki sansürün sembolleşmiş olaylarından biri olarak kabul edilir.

Yargılama süreci sonunda beraat eden Hasan Hüseyin Korkmazgil, yaşadığı bu baskılara rağmen edebi çizgisinden ödün vermemiştir. Bu olay, şairin toplumcu kimliğini pekiştirmiş ve Türk şiirinde direnişin, özgürlüğün ve halkın sesi olan eserlerin daha geniş kitlelere ulaşmasına zemin hazırlamıştır. Günümüzde bu dava, Türkiye'nin demokrasi ve hukuk tarihindeki sancılı süreçlerin bir kanıtı olarak hatırlanmaktadır.