Barış Derneği Davası Gerekçeli Kararının Tebliği

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye'nin siyasi ve hukuki tarihinde derin izler bırakan Barış Derneği davasında kritik bir aşamaya gelindi. İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi, davanın gerekçeli kararını hazırlayarak sanıklara tebliğ etmeye başladı. 1977 yılında kurulan ve başkanlığını emekli büyükelçi Mahmut Dikerdem'in yaptığı dernek, darbe yönetiminin hedefi haline gelmiş ve üyeleri barış savunuculuğu faaliyetleri nedeniyle yargılanmıştı.

Mahkemenin açıkladığı gerekçeli kararda yer alan ifadeler, dönemin yargı anlayışını ve askeri vesayetin sivil toplum üzerindeki bakış açısını yansıtmaktadır. Kararda, sanıkların savunmalarında başvurdukları yöntemler 'kelime ve zeka oyunları' olarak nitelendirilirken; bu yolla yargı heyetinin kamuoyu nezdinde 'savaş taraftarı' olduğu imajının yaratılmak istendiği öne sürüldü. Bu suçlama, davanın sadece hukuki değil, ideolojik bir çatışma alanı olduğunu da gözler önüne sermektedir.

Barış Derneği davası, uluslararası barış hareketleri ve insan hakları örgütleri tarafından yakından takip edilen, Türkiye'nin demokratikleşme sürecinde önemli bir kırılma noktası olarak kabul edilir. Gerekçeli kararın tebliği ile birlikte başlayan bu süreç, sanıkların uzun süren hapis cezaları ve hak ihlalleriyle anılan 12 Eylül yargılamalarının en sembolik örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir.