İsmet İnönü'nün 'Adım Adım Mutlakıyete Gidiyoruz' Açıklaması

1950'li yılların sonuna gelindiğinde Türkiye'de siyasi gerilim had safhaya ulaşmıştı. Demokrat Parti (DP) iktidarının meclis denetimini kısıtlayan uygulamaları ve muhalefet üzerindeki baskıları artırması, ana muhalefet lideri İsmet İnönü'nün sert tepkilerine neden oluyordu. Bu dönemde özellikle basın özgürlüğünün kısıtlanması ve siyasi hakların daraltılması, rejimin geleceği konusunda ciddi endişeler yaratmıştı.

İsmet İnönü'nün "Adım adım mutlakıyete gidiyoruz" şeklindeki tarihi çıkışı, Tahkikat Encümeni gibi antidemokratik mekanizmaların kurulmasına ve anayasal sınırların zorlanmasına karşı bir başkaldırı niteliği taşıyordu. İnönü, meclis kürsüsünden yaptığı bu ve benzeri konuşmalarla, demokrasinin sadece sandıktan ibaret olmadığını, hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığı ilkelerinin korunması gerektiğini vurguluyordu.

Bu açıklama, Türk siyasi tarihinde iktidarın otoriterleşme eğilimlerine karşı yapılan en güçlü uyarılardan biri olarak kabul edilir. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesine giden süreçte sivil siyasetin tıkandığı noktayı simgeleyen bu sözler, Türkiye'nin çok partili hayata geçiş sancılarını ve demokratik rejimin korunması mücadelesini özetleyen sembolik bir ifade haline gelmiştir.