Zonguldak Maden İşçileri Direnişi

1965 yılının Mart ayında Zonguldak kömür havzasında patlak veren bu direniş, Türkiye'nin modern emek tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir. İkramiyelerin eksik ödenmesi ve dağıtımdaki adaletsizlikler üzerine başlayan huzursuzluk, kısa sürede 20 bin maden işçisinin katıldığı devasa bir iş bırakma eylemine dönüştü. Özellikle Kozlu bölgesinde yoğunlaşan bu hareket, işçilerin üretimden gelen güçlerini kullanarak haklarını arama kararlılığını simgeler.

Olaylar sırasında işçiler ile güvenlik güçleri arasında ciddi arbedeler yaşanmış, bu süreçte Mehmet Çavdar ve Satılmış Tepe isimli iki maden işçisi hayatını kaybetmiştir. Yaşanan can kayıpları ve işçilerin geri adım atmayan tutumu, maden havzasındaki çalışma koşullarının ve sosyal hakların tüm Türkiye kamuoyunda tartışılmasına neden olmuştur. Direniş, sadece ekonomik bir talep olmanın ötesine geçerek, işçi sınıfının örgütlü mücadelesinin ve dayanışmasının sembolü haline gelmiştir.

Bu tarihi olay, 1961 Anayasası ile tanınan grev ve toplu sözleşme haklarının pratiğe dökülmesindeki sancıları ve işçi sınıfının bu hakları koruma iradesini göstermiştir. Zonguldak direnişi, takip eden yıllarda Türkiye'deki sendikal hareketlerin ivme kazanmasında, işçi bilincinin yerleşmesinde ve çalışma mevzuatındaki iyileştirmelerde merkezi bir referans noktası olmuştur.