Türkiye Birleşik Komünist Partisi'nin (TBKP) Resmen Kuruluşu

Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP), 4 Haziran 1990 tarihinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) birleşmesiyle resmen kuruldu. Bu gelişme, Türk siyasi tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir; zira TBKP, isminde açıkça 'komünist' ifadesini barındıran ve yasal olarak tescil edilmeye çalışılan ilk siyasi oluşumdur. Partinin genel başkanlığını Nihat Sargın, genel sekreterliğini ise Haydar Kutlu üstlenmiştir.

Partinin kuruluş süreci, 1980 askeri darbesi sonrası yasaklı olan sol hareketlerin demokratikleşme ve yasallaşma çabalarıyla şekillendi. Kutlu ve Sargın’ın 1987 yılında sürgünden Türkiye’ye dönerek tutuklanmalarıyla başlayan hukuki ve siyasi süreç, iç ve dış kamuoyunun baskısıyla yasal bir partileşme hamlesine dönüştü. TBKP, programında demokratik bir sosyalizm anlayışını ve Kürt sorunu gibi temel meselelerin barışçıl çözümünü savunmuştur.

Ancak TBKP'nin yasal ömrü oldukça kısa sürdü. Kuruluşundan hemen sonra Anayasa Mahkemesi tarafından, ismindeki 'komünist' kelimesi ve programındaki bazı görüşler nedeniyle kapatma davası açıldı. 1991 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan parti, Türk hukuk sisteminde siyasi partilerin örgütlenme özgürlüğü ve isim yasakları konusunda önemli bir emsal teşkil etmiştir.