Ebülhasan Beni Sadr'ın İran'ın İlk Cumhurbaşkanı Seçilmesi

1979 yılında gerçekleşen İran İslam Devrimi'nin ardından, ülkede monarşiden cumhuriyet yönetimine geçiş sürecinin en kritik aşamalarından biri 25 Ocak 1980 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri oldu. Devrimin ruhani lideri Ayetullah Humeyni'ye yakınlığıyla bilinen ekonomist ve siyasetçi Ebülhasan Beni Sadr, halkın yaklaşık %75'inin desteğini alarak İran tarihinin halk tarafından seçilen ilk devlet başkanı unvanını kazandı.

Beni Sadr'ın göreve gelişi, devrim sonrası İran'da farklı siyasi klikler arasındaki güç mücadelesinin yaşandığı bir döneme rastladı. Özellikle teknokrat ve ılımlı bir çizgi izlemeye çalışan Beni Sadr ile İslami Cumhuriyet Partisi çatısı altında toplanan muhafazakar din adamları arasında ciddi görüş ayrılıkları baş gösterdi. Bu dönemde patlak veren İran-Irak Savaşı ve ABD Büyükelçiliği baskını gibi olaylar, cumhurbaşkanının otoritesini sarsan temel unsurlar oldu.

Nihayetinde, meclis ve dini otorite ile yaşadığı derin ihtilaflar sonucunda Beni Sadr, 1981 yılında Ayetullah Humeyni tarafından görevden alındı. Bu olay, İran'da cumhurbaşkanlığı makamının sınırlarını ve dini otoritenin siyaset üzerindeki kesin belirleyiciliğini tescilleyen tarihi bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Beni Sadr, görevden alınmasının ardından can güvenliği endişesiyle Fransa'ya sığınmak zorunda kaldı.