Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Yürürlüğe Girmesi

20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, 9 Kasım 1936'da resmen yürürlüğe girerek uluslararası hukukta yeni bir dönem başlatmıştır. Bu sözleşme, Lozan Antlaşması ile kurulan ve Boğazlar'ın yönetimini uluslararası bir komisyona bırakan, ayrıca Boğazlar bölgesini askersizleştiren statükoyu tamamen değiştirmiştir. İkinci Dünya Savaşı öncesinde gerginleşen Avrupa siyaseti ve değişen jeopolitik dengeler karşısında Türkiye, kendi güvenliğini sağlamak amacıyla Boğazlar üzerinde tam kontrol talep etmiş ve bu talebi diplomatik bir başarıyla tescil ettirmiştir.

Sözleşmenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Uluslararası Boğazlar Komisyonu feshedilmiş ve tüm yetkileri Türk hükümetine devredilmiştir. Türkiye, Boğazlar bölgesini yeniden silahlandırma ve savaş tehlikesi durumunda Boğazlar'ı kapatma hakkını elde etmiştir. Ticari gemilerin geçiş serbestisi ilkesi korunurken, savaş gemilerinin geçişi Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan devletler ayrımı yapılarak belirli tonaj ve süre kısıtlamalarına tabi tutulmuştur. Bu tarihi adım, Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politikadaki en büyük stratejik zaferlerinden biri olarak kabul edilmektedir.